Lokaal Liberaal hekelt de gewijzigde financiële afspraken met steden en gemeenten. Burgemeester Filip Anthuenis bevestigt dat de opgebouwde financiële buffer volledig verdwijnt door bovenlokale maatregelen.
De Vlaamse begrotingsmaatregelen hebben een financiële impact van maar liefst 9,4 miljoen euro op de stad Lokeren en het OCMW over de resterende looptijd van het meerjarenplan. Dat blijkt uit het antwoord van burgemeester Filip Anthuenis (Lokaal Liberaal) op een mondelinge vraag van mezelf tijdens de gemeenteraad van maandagavond. Daarbij staat vooral de betrouwbaarheid van de Vlaamse overheid als financiële partner van de lokale besturen ter discussie.
6,3 miljoen euro minder uit Gemeentefonds en Openruimtefonds
De Vlaamse Regering besliste bij de opmaak van haar begroting voor 2027 om de jaarlijkse groeivoet van het Gemeentefonds tijdelijk terug te schroeven. Die groei was decretaal vastgelegd op 3,5%, maar wordt beperkt tot 1% in 2027, 1,25% in 2028 en 2% in 2029. Ook de financiering vanuit het Openruimtefonds wordt aangepast.
Voor Lokeren betekent dat volgens de cijfers die burgemeester Anthuenis tijdens de gemeenteraad bekendmaakte een gecumuleerd verlies aan voorziene inkomsten van 6,3 miljoen euro. Daarvan heeft 2,8 miljoen euro betrekking op de stad, 2,7 miljoen euro op het OCMW en 800.000 euro op het Openruimtefonds.
Alleen al in 2027 bedraagt de impact ruim een half miljoen euro. Tegen 2031 loopt het jaarlijkse verschil met de oorspronkelijke ramingen op tot 1,7 miljoen euro.
Maar daar blijft het niet bij. Ook andere maatregelen wegen op de stadsfinanciën. Zo verdwijnt de subsidie voor de begeleiding van medewerkers die via artikel 60 worden tewerkgesteld, goed voor ongeveer één miljoen euro. Daarnaast zorgen onder meer het sectoraal akkoord, de maaltijdcheques en maatregelen rond opvangkosten voor bijkomende uitgaven. Alles samen raamde de burgemeester de impact van bovenlokale maatregelen op 9,4 miljoen euro.
"We moeten op het gegeven woord kunnen rekenen"
Voor mij draait de discussie niet alleen om de bedragen, maar ook om de betrouwbaarheid van de Vlaamse overheid.
Ik betwist niet dat er bespaard moet worden. Ook lokale besturen moeten hun verantwoordelijkheid nemen. Maar hoe kan je als lokaal bestuur een ernstig financieel beleid voeren als je niet langer kan rekenen op de afspraken die de Vlaamse overheid zelf heeft vastgelegd?
Amper een jaar geleden hebben we hard gewerkt om een financieel gezond meerjarenplan op te stellen. Daarbij hebben we rekening gehouden met de inkomsten waarop we volgens de Vlaamse regelgeving mochten rekenen. Nu worden die afspraken eenzijdig gewijzigd en moeten we onze plannen alweer bijsturen. Dat vind ik bijzonder jammer.
Deze beslissing past in een bredere reeks beleidswijzigingen. Zo worden dienstencheques opnieuw duurder, wordt de recente verlaging van de registratierechten deels teruggedraaid en wordt de oorspronkelijk aangekondigde hervorming van de erfbelasting teruggeschroefd.
Een overheid moet uiteraard haar begroting op orde brengen. Maar burgers, ondernemingen en lokale besturen moeten er ook op kunnen vertrouwen dat gemaakte afspraken worden nagekomen. Dat vertrouwen is minstens even belangrijk.
Filip Anthuenis: "De opgebouwde buffer wordt volledig weggeveegd"
Burgemeester Filip Anthuenis erkende tijdens de gemeenteraad de ernst van de financiële impact.
De stad had dankzij de resultaten van de jaarrekening 2025 een financiële buffer opgebouwd. Die wordt volgens de burgemeester volledig weggeveegd door de bovenlokale maatregelen.
Anthuenis benadrukte dat ook steden en gemeenten bereid moeten zijn om hun bijdrage te leveren aan de noodzakelijke sanering van de overheidsfinanciën. Tegelijk stelde hij vast dat hogere overheden steeds meer verantwoordelijkheden bij lokale besturen leggen, terwijl de financiële middelen niet in dezelfde mate volgen.
Vooral het schrappen van de subsidies voor de begeleiding van artikel 60-medewerkers noemde de burgemeester opmerkelijk. Door de beperking van de werkloosheidsuitkeringen in de tijd dreigen meer mensen bij het OCMW terecht te komen. Van lokale besturen wordt verwacht dat zij die mensen intensiever begeleiden naar werk, terwijl net daarvoor bestaande subsidies verdwijnen.
Lokeren wil financieel gezond blijven
Ondanks de financiële tegenvaller wil het stadsbestuur de gezonde financiële positie van Lokeren behouden.
De burgemeester kondigde aan dat de begrotingsbesprekingen deze week van start gaan. In december wil het stadsbestuur een aangepaste versie van het meerjarenplan voorleggen die opnieuw voldoet aan de wettelijke evenwichtscriteria.
Over eventuele gevolgen voor investeringen, tarieven of subsidies wil het college nog geen voorbarige uitspraken doen. Die keuzes worden bij de bespreking van het aangepaste meerjarenplan in december toegelicht.
Ik ben blij dat de burgemeester duidelijk heeft gemaakt dat we als stadsbestuur onze verantwoordelijkheid zullen nemen. Maar Vlaanderen mag niet vergeten dat het uiteindelijk telkens over dezelfde belastingbetaler gaat. Besparingen doorschuiven naar steden en gemeenten maakt de overheid in haar geheel niet goedkoper. Het verplaatst alleen de rekening.