Het WK voetbal van 2026 was groter dan ooit. Voor het eerst namen 48 landen deel aan een toernooi met 104 wedstrijden. Meer landen kregen de kans om zich op het hoogste niveau te tonen. Tegelijk werd de organisatie langer, duurder en ingewikkelder. Dat roept een interessante vraag op: wanneer maakt uitbreiding een organisatie sterker, en wanneer leidt ze vooral tot extra kosten en complexiteit? Die vraag is ook voor België bijzonder relevant.
Meer deelnemers betekent meer kansen
De uitbreiding van het WK had een duidelijk voordeel. Landen die vroeger nauwelijks kans maakten op deelname, kregen toegang tot het grootste voetbalpodium ter wereld. Meer spelers, supporters en regio’s konden deel uitmaken van het toernooi.
Dat sluit aan bij een belangrijk liberaal principe: mensen moeten kansen krijgen om deel te nemen. Niet alleen aan sport, maar ook aan onderwijs, werk en ondernemerschap.
Een samenleving wordt sterker wanneer talent niet verloren gaat door afkomst, een laag inkomen of onnodige regels. De overheid moet daarom drempels wegnemen. Ze moet zorgen voor goed onderwijs, een arbeidsmarkt die mensen kansen geeft en duidelijke regels voor wie wil ondernemen.
Kansen bieden betekent echter niet dat elke uitbreiding automatisch een verbetering is.
Een grotere organisatie wordt snel ingewikkeld
Met 48 landen, 104 wedstrijden en speelsteden verspreid over drie landen was het WK een enorme organisatie. Het toernooi bracht meer mogelijkheden, maar vroeg ook meer planning, infrastructuur en middelen.
Ook België heeft doorheen de jaren steeds meer bestuurslagen, instellingen, subsidies en procedures opgebouwd. Vaak gebeurde dat met goede bedoelingen. Voor elk nieuw probleem kwam er een nieuw plan, een nieuw fonds of een nieuwe structuur.
Goede bedoelingen zijn echter niet voldoende. Elke bijkomende structuur kost geld. Elke nieuwe procedure vraagt tijd van burgers, ondernemers en ambtenaren. Wanneer verschillende overheden hetzelfde werk doen, wordt het bovendien moeilijk om te bepalen wie verantwoordelijk is voor het resultaat.
Een performante overheid wordt daarom niet beoordeeld op haar omvang, maar op wat ze bereikt.
Duidelijke spelregels geven vrijheid
Voetbal werkt omdat de basisregels duidelijk zijn. Iedereen weet waar het speelveld eindigt, wat een overtreding is en wie welke rol heeft. Zonder die duidelijkheid ontstaat geen eerlijke wedstrijd.
Ook onze economie heeft heldere en voorspelbare regels nodig. Een ondernemer moet weten welke vergunningen nodig zijn, hoeveel belastingen hij betaalt en binnen welke termijn de overheid een beslissing neemt. Burgers moeten begrijpen op welke dienstverlening en ondersteuning ze recht hebben.
Vandaag zijn regels en belastingen vaak te ingewikkeld. Dat bevoordeelt grote organisaties die gespecialiseerde adviseurs kunnen betalen. Kleine ondernemingen, zelfstandigen en gezinnen verliezen ondertussen tijd en geld aan administratie.
Daarom moeten we vergunningen vereenvoudigen, overbodige regels schrappen en overheidsdiensten verder digitaliseren. Nieuwe administratieve verplichtingen mogen alleen worden ingevoerd wanneer bestaande lasten verdwijnen.
Eenvoudige regels zijn geen cadeau aan één bepaalde groep. Ze zorgen voor een gelijker speelveld voor iedereen.
Meet resultaten, niet budgetten
In de politiek wordt vooruitgang nog te vaak gemeten aan de hand van bijkomende uitgaven. Een hoger budget wordt dan voorgesteld als bewijs van beter beleid.
Maar meer geld leidt niet automatisch tot betere dienstverlening. De juiste vraag is wat een investering oplevert.
Worden vergunningen sneller behandeld? Vinden werkzoekenden sneller een baan? Krijgen leerlingen beter onderwijs? Worden patiënten tijdig geholpen? Kan de politie haar kerntaken uitvoeren?
Een efficiënte overheid stelt duidelijke doelen en meet de resultaten. Ze stopt met beleid dat niet werkt en versterkt wat wel werkt. Digitalisering en artificiële intelligentie kunnen helpen om eenvoudige dossiers sneller te behandelen. Zo krijgen ambtenaren meer tijd voor situaties waarin menselijk oordeel echt nodig is.
Het liberale antwoord is niet dat de overheid altijd minder moet doen. De overheid moet beter kiezen wat ze doet en haar kerntaken degelijk uitvoeren.
Een sterk team heeft duidelijke posities
Een voetbalploeg met alleen aanvallers wint zelden een wedstrijd. Elke speler moet weten wat zijn taak is. Hetzelfde geldt voor ons bestuur.
België telt federale, regionale, provinciale en lokale structuren. Die verdeling leidt geregeld tot overlappende bevoegdheden. Burgers en bedrijven moeten soms bij verschillende diensten aankloppen voor één project.
Een hervorming van de overheid moet daarom vertrekken van duidelijke verantwoordelijkheden. Een taak hoort thuis bij het bestuursniveau dat ze het meest doeltreffend kan uitvoeren. Overbodige tussenniveaus en dubbele structuren moeten verdwijnen.
Ook de werkingskosten van de overheid moeten kritisch worden onderzocht. Besparingen mogen niet blind gebeuren en mogen essentiële dienstverlening niet verzwakken. Onderwijs, veiligheid en zorg verdienen bescherming.
Maar ook niets veranderen heeft een prijs. Geld dat naar dubbele administratie gaat, kan niet worden gebruikt voor betere dienstverlening, lagere belastingen of investeringen in onze toekomst.
Kansen geven en kwaliteit bewaken
De uitbreiding van het WK toont ook een bredere spanning. Meer landen laten deelnemen maakt een toernooi toegankelijker. Tegelijk moet de kwaliteit van de competitie bewaakt blijven.
Dat evenwicht geldt eveneens voor sociaal beleid. Iedereen verdient ondersteuning wanneer het nodig is. Maar hulp moet mensen vooruithelpen en mag hen niet langdurig afhankelijk maken.
Sociale bescherming en persoonlijke verantwoordelijkheid zijn geen tegenpolen. Een sterk vangnet geeft mensen zekerheid wanneer ze ziek worden, hun werk verliezen of met tegenslag worden geconfronteerd. Tegelijk moet beleid werk, opleiding en zelfstandigheid stimuleren.
Echte sociale rechtvaardigheid betekent dat zoveel mogelijk mensen de kans krijgen om zelf hun toekomst op te bouwen.
België heeft geen grotere ploeg nodig
Het grootste WK ooit heeft meer landen een plaats op het wereldtoneel gegeven. Dat is waardevol. Maar de omvang van een toernooi zegt op zichzelf niets over de kwaliteit van het voetbal.
Voor de overheid geldt hetzelfde. België heeft niet automatisch meer instellingen, meer regels of meer uitgaven nodig. Het heeft een overheid nodig die duidelijke keuzes maakt, zorgvuldig met belastinggeld omgaat en burgers ruimte geeft.
De opdracht is concreet: breng overlappende bevoegdheden samen, schaf dubbele structuren af, vereenvoudig belastingen en vergunningen en leg voor elke overheidsdienst meetbare doelen vast.
Anders. kiest niet voor een overheid die afwezig is. We kiezen voor een beperkte maar sterke overheid die haar kerntaken goed uitvoert. Een overheid die de spelregels bewaakt, kansen mogelijk maakt en burgers en ondernemers ruimte geeft om zelf te scoren.